Praca dyplomowa oraz rozprawa doktorska opracowane w Wojskowej Akademii Technicznej zostały wyróżnione Nagrodą Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej 2025. Kapituła konkursu doceniła je za wysoki poziom naukowy, innowacyjne podejście oraz realny wkład w rozwój polskiego sektora kosmicznego, z wyraźnym potencjałem zastosowań w nauce i przemyśle.
Konkurs o Nagrodę Prezesa POLSA, organizowany już po raz ósmy, ma na celu wyróżnianie autorów prac dyplomowych i rozpraw doktorskich, które wnoszą istotny wkład w rozwój technologii kosmicznych oraz upowszechniają wiedzę i innowacyjne rozwiązania w tej dziedzinie. Ocenie kapituły podlegały prace licencjackie, inżynierskie, magisterskie oraz rozprawy doktorskie, prezentujące badania o realnym potencjale zastosowania w nauce, przemyśle i gospodarce.
W gronie laureatów znaleźli się przedstawiciele Wojskowej Akademii Technicznej. W kategorii rozpraw doktorskich I nagrodę otrzymała Kinga Karwowska za pracę „Opracowanie metodyki podwyższenia rozdzielczości przestrzennej zobrazowań z małych satelitów z zastosowaniem algorytmów sztucznej inteligencji”. Nagrodę III stopnia w kategorii prac inżynierskich i licencjackich uzyskał Karol Korolczuk za pracę „Analiza dokładności pomiarów satelitarnych GNSS przy wykorzystaniu precyzyjnych serwisów czasu rzeczywistego”.
Nowa metoda zwiększania rozdzielczości danych z małych satelitów
„Głównym celem pracy było opracowanie metodyki wykorzystującej algorytmy sztucznej inteligencji na potrzeby podwyższenia rozdzielczości przestrzennej oraz poprawy potencjału interpretacyjnego zobrazowań z małych satelitów. W rozprawie doktorskiej zaproponowałam architekturę opartą na sieci GAN, której zastosowanie umożliwia zwiększenie rozdzielczości przestrzennej zobrazowań satelitarnych oraz sekwencji obrazu” – mówi kpt. dr inż. Kinga Karwowska z Wydziału Inżynierii Lądowej i Geodezji WAT.
Badania przeprowadzone w ramach rozprawy doktorskiej odpowiadają na rosnące zapotrzebowanie na wykorzystanie danych pozyskiwanych przez małe satelity, które ze względu na niski koszt produkcji stają się coraz powszechniejszym narzędziem obserwacji Ziemi. Ograniczona rozdzielczość przestrzenna tych systemów znacząco obniża jednak ich przydatność w zadaniach wymagających interpretacji obrazu. Opracowana metodyka może zostać bezpośrednio wykorzystana w operacyjnych systemach przetwarzania danych satelitarnych jako etap wstępnego przygotowania zobrazowań do dalszej analizy.
Innowacyjna metoda pozycjonowania satelitarnego otwiera nowe zastosowania
„Moja praca inżynierska realizowana pod opieką dr. inż. Marcina Szołuchy oraz dr. inż. Damiana Kiliszka, dotyczy analizy możliwości nowej usługi pozycjonowania o wysokiej dokładności High Accuracy Service (HAS) Europejskiego Programu Satelitarnego. Usługa ta umożliwia nadawanie poprawek dla systemów GPS i Galileo, które są przesyłane za pośrednictwem satelitów systemu Galileo i zapewniają globalny zasięg działania” – mówi Karol Korolczuk, student na Wydziale Inżynierii Lądowej i Geodezji WAT.
Usługa HAS polega na transmisji w czasie rzeczywistym do odbiornika użytkownika precyzyjnych poprawek pomiarowych, obejmujących korekty orbit i zegarów satelitów oraz opóźnień sprzętowych. Dzięki temu możliwe jest wyznaczenie położenia punktu z dokładnością do ±20 cm w płaszczyźnie horyzontalnej oraz do ±40 cm w przypadku składowej wertykalnej, przy czasie zbieżności poniżej pięciu minut, bez konieczności korzystania z naziemnych stacji referencyjnych.
Takie rozwiązanie otwiera szerokie możliwości zastosowań, zwłaszcza na obszarach pozbawionych naziemnej infrastruktury stacji referencyjnych lub tam, gdzie jej wykorzystanie jest ograniczone, m.in. w rejonach dotkniętych konfliktami zbrojnymi, na terenach o słabo rozwiniętej sieci telekomunikacyjnej, obszarach pustynnych czy nad oceanami.
POLSA powstała w 2014 roku. Od tego czasu polscy naukowcy i inżynierowie nieprzerwanie pracują nad rozwojem kosmicznych technologii. Agencja angażuje się również w promocję edukacji kosmicznej i wspiera rozwój talentów młodych naukowców. W ten sposób przyczynia się do wykształcenia wykwalifikowanych specjalistów, którzy w przyszłości będą pracować nad polskim programem kosmicznym.
Marcin Wrzos
fot. POLSA